سرشماری جدید ایران آغاز شد/ پایان آمارهای ۱۰ ساله در راه است؟
به گزارش خبرنگار تابناک در کهگیلویه و بویراحمد، «باقر گودرزی»، معاون سازمان برنامه و بودجه و رئیس مرکز آمار ایران، در آیین افتتاحیه سرشماری عمومی نفوس و مسکن استان کهگیلویه و بویراحمد، با قدردانی از مدیران، کارکنان سازمان برنامه و بودجه، آمارگیران و مجموعه مدیریت استان، اظهار کرد: سرشماری نفوس و مسکن از سال ۱۴۰۳ و با فرمان رئیسجمهور عملاً در مرکز آمار ایران آغاز شده و طی حدود دو سال اقدامات گستردهای برای فراهم کردن زیرساختهای اجرای آن انجام شده است.
وی با اشاره به تفاوت اساسی این سرشماری با دورههای گذشته افزود: سرشماری جدید یک سرشماری خاص است و از نظر روششناسی و شیوه اجرا قابل مقایسه با سرشماریهای قبلی نیست.
حرکت از سرشماری سنتی به آمارهای ثبتی
رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه در بسیاری از کشورها گذار به سرشماری ثبتی سالها زمان برده است، گفت: تلاش شده این فرآیند در ایران با سرعت بیشتری انجام شود و در این مدل، به جای اینکه تمام اطلاعات صرفاً از طریق مراجعه میدانی جمعآوری شود، دادههای موجود در سامانههای ملی دستگاههای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
گودرزی ادامه داد: اطلاعات دستگاههایی مانند ثبت احوال، آموزش و پرورش، وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاههای اصلی در اختیار مرکز آمار قرار گرفته و در حال پردازش و تطبیق است.
وی تأکید کرد: در کنار چند دستگاه اصلی، اطلاعات بیش از ۲۰ دستگاه دیگر نیز به عنوان دادههای کمکی مورد استفاده قرار میگیرد تا با تطبیق و تقاطعگیری اطلاعات، وضعیت جمعیت، محل سکونت و سایر شاخصهای مورد نیاز با دقت بیشتری مشخص شود.
کهگیلویه و بویراحمد؛ حلقه مهم صحتسنجی دادهها
معاون سازمان برنامه و بودجه با تأکید بر نقش استانها در اجرای این طرح گفت: دو مدل برای سرشماری ثبتی در دنیا وجود دارد؛ در یک مدل همه امور در مرکز انجام میشود و در مدل دیگر استانها نیز در فرآیند اجرا مشارکت دارند که ایران مدل دوم را انتخاب کرده است.
گودرزی افزود: تنوع جغرافیایی، فرهنگی، زیستی و حتی مشکلات حملونقل در استانهای مختلف باعث شده مشارکت استانها در اجرای سرشماری ضروری باشد.
وی از مدیریت استان کهگیلویه و بویراحمد خواست حداکثر ظرف یک ماه نسبت به بررسی و تکمیل دادههای ثبتی اقدام کند و گفت: اگر دادهای که از استان به مرکز میرسد نادرست باشد، تحلیلهای بعدی نیز بر مبنای اطلاعات غلط انجام خواهد شد.
رئیس مرکز آمار ایران تصریح کرد: کیفیت دادههای مربوط به فوت، ازدواج، املاک و اسکان و اطلاعات روستاها از جمله مواردی است که باید در این مرحله با جدیت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد.
جمعیت شناور هم وارد محاسبات میشود
گودرزی یکی از خروجیهای مهم این سرشماری را امکان شناسایی دقیقتر جمعیت شناور عنوان کرد و گفت: تلاش میشود با استفاده از روشهای تکمیلی و الگوهای بینالمللی، محل واقعی سکونت افراد با دقت بیشتری مشخص شود.
وی افزود: هدف این است که آمار جمعیت در کوچکترین سطوح جغرافیایی و حتی در محدودههایی که برای برنامهریزی نیاز آماری وجود دارد، قابل استخراج باشد.
بخشی از کار همچنان میدانی است
معاون سازمان برنامه و بودجه با تأکید بر اینکه سرشماری جدید کاملاً ثبتی نیست، اظهار کرد: این طرح یک سرشماری ترکیبی است؛ بخش عمده اطلاعات از طریق دادههای ثبتی به دست میآید، اما در نقاطی که پوشش اطلاعاتی کامل نباشد، ابهام وجود داشته باشد یا به تشخیص کارشناسان نیاز به بررسی باشد، عملیات میدانی انجام خواهد شد.
گودرزی از آغاز بخشی از عملیات میدانی از اول آبان خبر داد و گفت: تلاش میشود حجم مراجعه میدانی محدود باشد و هرچه کیفیت دادههای ثبتی استانها بالاتر برود، نیاز به مراجعه میدانی نیز کاهش پیدا خواهد کرد.
عشایر و اتباع هم در سرشماری دیده میشوند
رئیس مرکز آمار ایران درباره وضعیت عشایر نیز گفت: عشایر در طراحیهای آماری مورد توجه قرار گرفتهاند و با هماهنگی سازمان امور عشایر، اطلاعات مربوط به آنان نیز در فرآیندهای آماری مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وی با اشاره به اهمیت جلوگیری از دوبارهشماری یا حذف جمعیت عشایری افزود: هر فردی که در ایران زندگی میکند باید در چارچوب تعریف جمعیت کشور در سرشماری لحاظ شود و طراحیهای انجامشده نیز برای پوشش این گروهها پیشبینی لازم را دارد.
پایان سرشماریهای ۱۰ ساله؟
گودرزی یکی از مهمترین تغییرات این نظام آماری را عبور از سرشماریهای صرفاً ۱۰ ساله دانست و گفت: در آینده با توسعه سامانههای ثبتی، امکان تولید آمارهای مستمر فراهم خواهد شد و حتی از نظر فنی میتوان به سمت سرشماریهای سالانه یا در بازههای کوتاهتر حرکت کرد.
وی افزود: تصمیم نهایی درباره دوره زمانی اجرای سرشماریهای بعدی پس از ارائه گزارش مرکز آمار و تصمیمگیری دولت و مجلس مشخص خواهد شد، اما زیرساخت به گونهای طراحی میشود که امکان بهروزرسانی مستمر اطلاعات جمعیتی وجود داشته باشد.
آمار باید تا کوچکترین سطح جغرافیایی برسد
رئیس مرکز آمار ایران همچنین از تغییر رویکرد سازمان برنامه و بودجه برای تولید و استفاده از آمار خبر داد و گفت: با تأکید رئیس سازمان برنامه و بودجه، تغییراتی در ساختار و فعالیتهای تخصصی انجام شده تا آمار صحیح در جزئیترین سطح ممکن تولید و در اختیار برنامهریزان قرار گیرد.
گودرزی در پایان بر اهمیت مشارکت همه دستگاهها و مدیریت استان در اجرای دقیق این طرح تأکید کرد و گفت: ابتکارات استانها در اجرای سرشماری میتواند مورد استفاده سایر استانها نیز قرار گیرد و مرکز آمار آماده دریافت و استفاده از این تجربیات است.
انتهای پیام/