وقتی «نفوذ» جای شایستگی مینشیند، فرصت اشتغال یا تهدید سرمایهگذاری؟
به گزارش خبرنگار تابناک در کهگیلویه و بویراحمد، ماجرا از صبح دوشنبه آغاز شد؛ زمانی که شماری از جوانان جویای کار منطقه لیشتر و خیرآباد گچساران مقابل ورودی پتروپالایشگاه تجمع کردند و نسبت به نحوه غربالگری و دعوت متقاضیان برای مصاحبه اعتراض داشتند.
اعتراضها در ادامه با تنش همراه شد و حتی سنگپرانی به سمت نیروهای انتظامی گزارش شد؛ اتفاقی که نشان داد مساله اشتغال در منطقه تا چه اندازه حساس و مستعد تبدیل شدن به یک بحران اجتماعی است.
اعتراض به جذب و اشتغال؛ مطالبهای که نباید نادیده گرفته شود
اعتراض اصلی تجمعکنندگان، به گفته آنان، نه صرفاً نبود شغل، بلکه ابهام در فرآیند انتخاب نیروها بود. جوانانی که رزومه و اطلاعات خود را در سامانه ثبت کرده بودند، خواستار آن بودند که معیارهای غربالگری مشخص شود و روشن باشد چه کسانی و بر اساس چه شاخصهایی به مصاحبه دعوت شدهاند.
این مطالبه، اگر در چارچوب قانون و بدون ایجاد اخلال در فعالیت پروژه دنبال شود، مطالبهای قابل بررسی است. اتفاقاً هرچه فرآیند جذب شفافتر باشد، زمینه برای شائبه، اعتراض و حتی اعمال نفوذ کمتر خواهد شد.
«فتاح محمدی»، معاون سیاسی و امنیتی استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز تأکید کرده است که جذب نیرو در این پروژه به صورت فازبندی انجام میشود و بر اساس نیاز شرکت، افراد واجد شرایط برای مصاحبه معرفی خواهند شد. همچنین قرار است کمیتهای متشکل از نماینده اداره کار و سرمایهگذار، روند جذب را بر اساس تخصص و ضوابط و به دور از تبعیض و اعمال نفوذ بررسی کند.
این بخش از ماجرا، شاید مهمترین نقطهای باشد که باید از وعده به سازوکار قابل نظارت تبدیل شود.
مسالهای که در اظهارات رسمی کمتر دیده شد
اما در میان واکنشهای رسمی به حاشیههای پتروپالایشگاه، یک موضوع اساسی کمتر مورد توجه قرار گرفت؛ شائبه دخالت افراد بانفوذ در فرآیند جذب نیرو.
البته طرح چنین ادعایی به معنای متهم کردن فرد یا گروه مشخصی نیست و اثبات آن نیز نیازمند بررسی مستند و قانونی است؛ اما وقتی بخش مهمی از اعتراضات عمومی حول «سفارش»، «سهمخواهی» و بیاعتمادی به فرآیند جذب شکل میگیرد، نمیتوان صرفاً با توضیح درباره فازبندی استخدام، اصل نگرانی جامعه را نادیده گرفت.
اتفاقاً اگر فرآیند جذب کاملاً سالم و شفاف است، بهترین پاسخ به این شائبهها، انتشار معیارها، ظرفیتها، نحوه امتیازدهی و سازوکار اعتراض متقاضیان است؛ نه صرفاً دعوت مردم به آرامش.
هشدار درباره یک دوراهی مهم
«غلامرضا تاجگردون»، نماینده گچساران و باشت در مجلس، نیز در واکنش به این حواشی بر یک واقعیت مهم دست گذاشته است: منطقه پس از سالها انتظار، با مجموعهای از طرحهای بزرگ صنعتی و اقتصادی روبهرو شده و نباید فرصت سرمایهگذاری را با فشار، سفارش و حاشیه از بین برد.
این هشدار از یک جهت جدی است؛ سرمایهگذار برای ایجاد اشتغال آمده، اما اگر احساس کند تصمیمهای اقتصادی تحت تأثیر فشارهای بیرونی و سهمخواهی قرار میگیرد، اصل سرمایهگذاری نیز آسیب میبیند.
با این حال، نباید این گزاره بهانهای برای نادیده گرفتن مطالبه شفافیت شود. اتفاقاً بهترین راه حمایت از سرمایهگذار، ایجاد یک فرآیند روشن و غیرقابل نفوذ برای جذب نیروست؛ فرآیندی که هم جوان بومی احساس عدالت کند و هم سرمایهگذار بداند قرار نیست هر استخدام به میدان فشارهای محلی تبدیل شود.
خطر بزرگتر از یک استخدام
مسئله امروز فقط بر سر چند فرصت شغلی نیست. اگر قرار باشد هر پروژه اقتصادی بزرگ در منطقه از نخستین روزهای فعالیت خود با فشار برای استخدام، سفارش افراد، سهمخواهی و دخالت افراد بانفوذ مواجه شود، پیام آن برای سرمایهگذار بسیار روشن خواهد بود.
از سوی دیگر، اگر جوانان احساس کنند حتی با تحصیلات و تخصص نیز نتیجه استخدام از پیش و خارج از یک فرآیند شفاف تعیین شده، اعتماد اجتماعی آسیب میبیند؛ بنابراین مسئولان باید همزمان دو خط قرمز را حفظ کنند: نه حق جوانان برای اشتغال و اطلاع از فرآیند جذب نادیده گرفته شود و نه سرمایهگذار قربانی فشار و حاشیه شود.
هشدار به متنفذان؛ شرایط کشور جای آزمون قدرت نیست
در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری به حفظ سرمایه، رونق تولید و ایجاد اشتغال نیاز دارد، افرادی که با استفاده از نفوذ خود بخواهند فرآیندهای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهند، باید بدانند پیامد رفتارشان فقط متوجه یک مدیر یا یک شرکت نیست.
هر سهمخواهی، هر سفارش خارج از ضابطه و هر فشار برای تحمیل یک فرد میتواند اعتماد یک سرمایهگذار را کاهش دهد و در نهایت هزینه آن را همان جوانی بپردازد که امروز برای یک شغل مقابل درِ پروژه ایستاده است.
نفوذ اگر برای باز کردن گره مردم به کار گرفته شود، میتواند فرصت باشد؛ اما وقتی قرار است شایستگی را کنار بزند و سهمی برای صاحب نفوذ ایجاد کند، به مانعی در مسیر توسعه تبدیل میشود.
در پایان، ماجرای پتروپالایشگاه لیشتر باید به جای یک حاشیه مقطعی، به فرصتی برای اصلاح فرآیند جذب نیرو تبدیل شود؛ فرآیندی که در آن همه چیز قابل سنجش و قابل پاسخگویی باشد. مسئولان باید اجازه ندهند نه اعتراض بحق جوانان به آشوب تبدیل شود و نه دغدغه سرمایهگذاری، پوششی برای نادیده گرفتن شفافیت باشد.
هشدار اصلی، اما متوجه کسانی است که در شرایط حساس اقتصادی کشور، با نفوذ و فشار شخصی، مسیر سرمایهگذاری و اشتغال را برای مردم دشوارتر میکنند؛ زیرا اگر سرمایه از منطقه برود، نخستین قربانی آن همان مردمی هستند که امروز برای اشتغال مطالبهگری میکنند.
انتهای پیام/