پشت پرده جنجال ورودی ۱۰۰ هزار تومانی به «ده بالا» چیست؟/ هفتهای ۶۰۰ میلیون تومان برای چه خدمتی؟!
به گزارش خبرنگار تابناک در استان یزد، تصمیم برای دریافت ورودی ۱۰۰ هزار تومانی از خودروهای واردشونده به روستای گردشگری ده بالا در تفت، موجی از واکنشهای مردمی را در پی داشته است؛ موافقان، این مبلغ را راهی برای تأمین هزینههای پسماند و حفاظت از محیط زیست میدانند و منتقدان میپرسند وقتی زیرساختهای اولیه گردشگری همچنان با کمبود مواجه است، دریافت این رقم بر چه مبنایی و در قبال ارائه کدام خدمات انجام میشود؟
ماجرا از انتشار تصاویر بنرهای مربوط به دریافت این مبلغ آغاز شد؛ بنرهایی که در مسیر ورودی ده بالا نصب شده و در فضای مجازی با واکنشهای گسترده شهروندان همراه شده است.
گلایهای که از دل یک پیام مردمی بیرون آمد
یکی از شهروندان در پیامی انتقادی، ضمن اشاره به نصب بنرهای دریافت ورودی، پرسیده است که تکلیف ساکنان بومی و افرادی که بهطور روزمره در مسیر ده بالا رفتوآمد دارند، چه خواهد شد و آیا آنها نیز باید برای ورود به محل زندگی یا تردد خود هزینه پرداخت کنند؟
این شهروند همچنین با طرح پرسشهایی درباره عنوان «روستای گردشگری» ده بالا، به کمبود برخی زیرساختهای عمومی اشاره کرده و نوشته است: اگر قرار است از گردشگران ورودی دریافت شود، محل استراحت، سرویسهای بهداشتی عمومی، پارک و سایر امکانات گردشگری در کجا قرار دارند؟
گلایهها البته به همین موارد محدود نشده و وضعیت خاموشی تیرهای برق، ضعف آنتندهی تلفن همراه، انباشت زباله، حضور سگهای ولگرد و نامناسب بودن وضعیت آسفالت نیز از جمله مشکلاتی عنوان شده که از نگاه این شهروند، پیش از دریافت ورودی باید مورد توجه قرار گیرد.
این پیام در واقع یک سؤال اساسی را پیش روی مسئولان قرار میدهد: آیا دریافت هزینه باید مقدم بر ارائه خدمات باشد یا نتیجه ارائه خدمات؟
استدلال مسئولان؛ جمعیت چند برابر میشود، اما اعتبار ثابت میماند
«مجتبی آبداری» بخشدار مرکزی تفت، در توضیح چرایی این تصمیم، به تفاوت میان جمعیت ساکن ده بالا و جمعیت شناور آن در روزهای تعطیل اشاره کرده است.
بر اساس توضیحات وی، جمعیت ثابت روستا حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر است، اما در آخر هفتهها ده بالا میزبان حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر میشود؛ در حالی که سرانه و اعتبارات دهیاری بر مبنای جمعیت ساکن محاسبه میشود.
از نگاه مسئولان، همین اختلاف میان جمعیت ثابت و جمعیت شناور موجب شده فشار سنگینی بر زیرساختهای روستا، بهویژه در حوزه جمعآوری و مدیریت پسماند، وارد شود.
بخشدار مرکزی تفت گفته است که شورای روستا و دهیاری از مدتها قبل موضوع دریافت ورودی را پیگیری کردهاند و مصوبات شورا نیز به تأیید مراجع ذیصلاح شهرستان رسیده است.
آبداری تأکید کرده که درآمد حاصل از این مبلغ قرار است صرف جمعآوری پسماند، حفظ محیط زیست و نگهداری زیرساختهای روستا شود و هدف، ارائه خدمات بهتر به افرادی است که وارد ده بالا میشوند.
در این روایت، مسئله اصلی نه دریافت پول از مردم، بلکه تلاش برای تأمین هزینه خدماتی است که جمعیت شناور روستا به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
اما یک حساب ساده؛ درآمد احتمالی چقدر است؟
همینجا یکی از مهمترین پرسشهای افکار عمومی شکل میگیرد.
اگر اظهارات بخشدار مرکزی تفت درباره ورود ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر در آخر هفته را مبنا قرار دهیم و بهطور میانگین سه نفر سرنشین در هر خودرو در نظر گرفته شود، تعداد خودروهای ورودی میتواند حدود ۶ هزار دستگاه باشد.
با ورودی ۱۰۰ هزار تومانی برای هر خودرو، درآمد هفتگی در این محاسبه حدود ۶۰۰ میلیون تومان خواهد بود؛ رقمی که در صورت تداوم این روند، درآمد ماهانه را به حدود ۲.۶ میلیارد تومان و درآمد سالانه را به حدود ۳۱ میلیارد تومان میرساند.
البته این محاسبه صرفاً یک برآورد بر اساس مفروضات مطرحشده است و رقم واقعی درآمد به تعداد خودروهای ورودی، روزهای دریافت وجه، معافیتها و نحوه اجرای طرح بستگی دارد.
با این حال، حتی همین برآورد تقریبی نیز نشان میدهد که با یک منبع درآمد قابل توجه مواجه هستیم؛ بنابراین طبیعی است که مردم درباره نحوه هزینهکرد، سازوکار نظارت و میزان خدماتی که در مقابل این مبلغ ارائه خواهد شد سؤال داشته باشند.
مشکل اصلی شاید خود «ورودی» نباشد
در میان واکنشهای مردم، نکته مهمی وجود دارد که نباید از کنار آن به سادگی عبور کرد. بخش قابل توجهی از انتقادها نه صرفاً درباره رقم ۱۰۰ هزار تومان، بلکه درباره مفهوم دریافت پول در قبال ورود به یک فضای عمومی است.
برخی کاربران این پرسش را مطرح کردهاند که آیا چنین اقدامی میتواند به الگویی برای سایر روستاها و حتی شهرها تبدیل شود؟ اگر یک روستای گردشگری به دلیل افزایش جمعیت شناور نیازمند منابع مالی بیشتر است، آیا راهکار الزاماً باید دریافت پول از خودروهای ورودی باشد؟
در مقابل، برخی شهروندان نیز دیدگاه متفاوتی دارند و معتقدند اگر درآمد حاصل از این مبلغ واقعاً برای ایجاد آلاچیق، سرویس بهداشتی، پارک، مدیریت پسماند، بهبود راه، توسعه امکانات رفاهی و حفاظت از محیط زیست هزینه شود، اصل دریافت هزینه میتواند قابل دفاع باشد؛ بنابراین اختلاف اصلی را شاید بتوان در یک جمله خلاصه کرد: مردم میخواهند بدانند دقیقاً در برابر ۱۰۰ هزار تومان چه چیزی دریافت میکنند.
وقتی فرماندار هم از ضرورت بازنگری میگوید
موضع «علیرضا مرادیان»، سرپرست فرماندارب تفت در این میان اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه نشان میدهد حتی در سطح مدیریت شهرستان نیز اصل موضوع نیازمند بررسی و پختهتر شدن است.
فرماندار تفت با اشاره به گلایههای گسترده مردم درباره ورودی ده بالا و همچنین افزایش هزینه ورود به دره گاهان، تأکید کرده است که موضوع را پیگیری کرده و قرار است نحوه اجرای طرح مورد بازنگری قرار گیرد.
وی درباره دره گاهان نیز تصریح کرده که نباید مدل درآمدی مجموعه صرفاً بر دریافت ورودی استوار باشد و بهتر است سرمایهگذار به سمت ارائه خدمات و ایجاد منابع درآمدی از طریق امکانات رفاهی و خدماتی حرکت کند.
در خصوص ده بالا نیز فرماندار تأکید کرده است که اگر هزینهای دریافت شود، باید محل هزینهکرد آن مشخص باشد و این منابع در مسیر رفاه مردم و توسعه خدمات هزینه شود.
این موضع را میتوان نقطه مهمی در مدیریت این مناقشه دانست؛ زیرا نشان میدهد مسئله صرفاً «دریافت یا عدم دریافت پول» نیست، بلکه مدل اقتصادی گردشگری و نحوه بازگشت درآمد به جامعه محلی و گردشگران نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
مردم حق دارند درباره محل هزینهکرد، سؤال کنند
یکی از ضعفهای احتمالی چنین طرحهایی، نبود اطلاعرسانی شفاف درباره رابطه مستقیم میان درآمد و هزینه است.
اگر گفته میشود منابع حاصل از ورودی صرف پسماند میشود، باید مشخص شود سالانه چه میزان پسماند در ده بالا تولید میشود، هزینه جمعآوری و انتقال آن چقدر است و چه مقدار از درآمد دریافتی صرف همین بخش خواهد شد.
اگر هدف، حفظ محیط زیست است، باید برنامه مشخصی برای پاکسازی طبیعت، توسعه فضای سبز، کنترل زباله و جلوگیری از تخریب محیط زیست ارائه شود.
اگر هدف توسعه گردشگری است، مردم باید بدانند سهم این درآمد در ایجاد سرویس بهداشتی، پارک، آلاچیق، تابلوهای راهنما، پارکینگ، بهسازی مسیرها و سایر زیرساختهای گردشگری چقدر خواهد بود.
شفافیت در این بخش میتواند بخش زیادی از نگرانیها را کاهش دهد.
مسئله ساکنان بومی؛ یک ابهام جدی
یکی دیگر از موضوعاتی که نیازمند پاسخ روشن مسئولان است، وضعیت ساکنان بومی و افرادی است که به دلایل شغلی، خانوادگی یا سکونتی به طور مستمر در مسیر ده بالا رفتوآمد دارند.
اگر ورودی برای خودروهای گردشگران است، باید سازوکار مشخصی برای تشخیص و معافیت ساکنان و افراد محلی وجود داشته باشد.
در غیر این صورت، ممکن است هزینهای که قرار است از «جمعیت شناور» دریافت شود، عملاً بخشی از بار مالی خود را بر دوش جمعیت ثابت و بومی منطقه نیز تحمیل کند.
این موضوع بهویژه از منظر عدالت اجتماعی اهمیت دارد و لازم است پیش از اجرای کامل طرح، ضوابط آن به صورت شفاف اعلام شود.
آیا ده بالا میتواند از گردشگری درآمد پایدار داشته باشد؟
ده بالا و دیگر مناطق خوشآبوهوای تفت ظرفیت قابل توجهی برای گردشگری دارند، اما توسعه گردشگری صرفاً با دریافت ورودی اتفاق نمیافتد.
گردشگر زمانی حاضر است هزینه پرداخت کند که در مقصد، خدمات و امکانات متناسب دریافت کند.
پارکینگ مناسب، سرویس بهداشتی، مدیریت پسماند، مسیرهای دسترسی مناسب، فضای استراحت، آلاچیق، امنیت، روشنایی، تابلوهای راهنما و امکانات رفاهی حداقلهایی هستند که میتوانند یک مقصد طبیعی را به یک مقصد گردشگری خدماتمحور تبدیل کنند.
در چنین مدلی، درآمد نه فقط از «ورود» بلکه از ارائه خدمات واقعی حاصل میشود؛ مدلی که هم میتواند رضایت گردشگر را افزایش دهد و هم درآمد پایدارتری برای جامعه محلی ایجاد کند.
۱۰۰ هزار تومان باید برابر چه خدمتی باشد؟
موضوع ورودی ده بالا را نمیتوان صرفاً با دوگانه «موافق یا مخالف دریافت پول» تحلیل کرد. واقعیت این است که روستایی با چند صد نفر جمعیت که در برخی روزهای سال پذیرای چندین هزار گردشگر میشود، قطعاً با هزینههای بیشتری برای پسماند، نظافت، نگهداری زیرساختها و حفاظت از محیط زیست مواجه است و نمیتوان این هزینهها را نادیده گرفت.
از سوی دیگر، دریافت مبالغ قابل توجه از گردشگران بدون ارائه خدمات ملموس و بدون شفافیت درباره نحوه هزینهکرد، طبیعی است که با واکنش منفی افکار عمومی روبهرو شود.
راهکار میانه میتواند این باشد که پیش از اجرای کامل طرح، ضوابط دریافت وجه، افراد مشمول و معاف، میزان درآمد پیشبینیشده و مهمتر از همه، برنامه دقیق هزینهکرد منابع به صورت عمومی اعلام شود.
اگر قرار است ۱۰۰ هزار تومان از هر خودرو دریافت شود، مردم باید بتوانند اثر آن را در ده بالا ببینند؛ از پاکیزگی طبیعت و جمعآوری منظم زباله گرفته تا ایجاد امکانات رفاهی و بهبود زیرساختها.
در پایان، اصل مساله را باید از زاویهای فراتر از یک «ورودی ۱۰۰ هزار تومانی» دید؛ ده بالا آزمونی برای این است که آیا میتوان از ظرفیت گردشگری یک منطقه، درآمدی شفاف، عادلانه و خدماتمحور ایجاد کرد یا نه. اگر قرار باشد این طرح به الگویی برای دیگر مناطق تبدیل شود، نحوه اجرای آن اهمیت بسیار بیشتری از خود رقم ۱۰۰ هزار تومان خواهد داشت. انتظار افکار عمومی نیز روشن است؛ اگر پولی از مردم دریافت میشود، باید دقیقاً مشخص باشد کجا هزینه شده و چه خدمتی در قبال آن ارائه شده است.
انتهای پیام/