تقاطع شهدای اقتدار؛ پایان یک گره ترافیکی در خرمآباد
به گزارش خبرنگار تابناک از استان لرستان؛ خرمآباد سالهاست با یک مسئله قدیمی دستوپنجه نرم میکند؛ شهری که توسعه کالبدی آن از ظرفیت شبکه معابر جلو زده و در برخی نقاط، گرههای ترافیکی به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شده است. حالا یکی از پروژههایی که برای پاسخ به همین مسئله تعریف شده، به گفته مدیریت شهری به ایستگاه افتتاح رسیده است؛ تقاطع غیرهمسطح شهدای اقتدار.
این پروژه که اتصال محور غربی شهر به بلوار ۶۰ متری و میدان کتاب را دنبال میکند، در نقطهای اجرا شده که سالها به دلیل مشکلات تملک، تعدد مالکان و دشواری توافق با صاحبان املاک، اجرای آن با مانع مواجه بود. اکنون اما شهرداری از پایان بخش عمده تملکها و پیشرفت بیش از ۹۷ درصدی پروژه سخن میگوید.
پروژهای که فقط یک پل نیست
تقاطع شهدای اقتدار را نباید صرفاً یک سازه بتنی و فولادی دانست. اهمیت اصلی آن در نقشی است که میتواند در بازآرایی شبکه ارتباطی شمال و غرب خرمآباد ایفا کند.
بر اساس اظهارات مدیریت شهری، این پروژه اتصال میدان کتاب به بلوار ولایت را برقرار میکند و در کنار کنارگذرهای ۳۰ متری، قرار است بخشی از جریان ترافیکی موجود را سامان دهد. همچنین شهرداری معتقد است این تقاطع میتواند ورودی شهر از محور کرمانشاه را نیز از نظر منظر شهری متحول کند.
البته باید میان «ساخت یک تقاطع» و «حل ترافیک» تفاوت قائل شد. یک تقاطع غیرهمسطح زمانی میتواند واقعاً گره ترافیکی را حل کند که در یک شبکه حملونقل یکپارچه تعریف شده باشد؛ یعنی مسیرهای ورودی و خروجی، ظرفیت معابر اطراف، دسترسیهای محلی و نحوه توزیع ترافیک نیز متناسب با آن طراحی شده باشند.
از این منظر، ارزش واقعی پروژه پس از افتتاح مشخص خواهد شد؛ زمانی که مشخص شود حجم ترافیک در محدوده واقعاً چه میزان کاهش یافته و زمان سفر شهروندان چقدر تغییر کرده است.
۴۰۰ میلیارد تومان برای عبور از یک گره
یکی از مهمترین ارقام این پروژه، هزینه آن است. شهرداری خرمآباد اعلام کرده بیش از ۲۲۰ میلیارد تومان برای اجرای تقاطع و حدود ۱۵۰ میلیارد تومان برای تملک اراضی هزینه شده است؛ یعنی مجموع هزینههای اعلامشده به حدود ۳۷۰ میلیارد تومان میرسد.
این عدد نشان میدهد بخش قابل توجهی از منابع پروژه نه در ساخت سازه، بلکه در تملک املاک و عبور از موانع ملکی هزینه شده است.
همین موضوع یکی از واقعیتهای کمتر دیدهشده پروژههای عمرانی شهری است؛ گاهی ساخت یک سازه چندان دشوار نیست، اما آزادسازی مسیر و رسیدن به توافق با مالکان، زمان و هزینه بسیار بیشتری میطلبد.
در پروژه شهدای اقتدار نیز بنا بر اعلام شهرداری، بخش مهمی از مسیر اجرایی پروژه درگیر همین مسئله بوده است. اکنون شهرداری میگوید توافق با مالکان انجام شده و تنها یک پرونده باقی مانده است.
رشد شتابان پروژه در ماههای اخیر
روند پیشرفت این پروژه نیز قابل توجه است. در بهمنماه ۱۴۰۴، پیشرفت فیزیکی آن حدود ۴۰ درصد اعلام شده بود؛ چند ماه بعد این رقم به ۸۵ درصد رسید و در آخرین گزارشها، پیشرفت پروژه بیش از ۹۷ درصد عنوان شده است.
اگر این روند به افتتاح واقعی پروژه منجر شود، میتوان گفت پروژه در ماههای پایانی شتاب قابل توجهی گرفته است.
شهرداری همچنین اعلام کرده قرارداد پروژه ۱۸ماهه بوده و طرح قرار است حدود شش ماه زودتر از زمان پیشبینیشده به بهرهبرداری برسد.
اما یک نکته مهم باقی میماند: افتتاح پایان پروژه عمرانی نیست؛ آغاز سنجش عملکرد آن است.
تجربه شهرهای مختلف نشان داده است که بهرهبرداری از یک تقاطع غیرهمسطح، اگر بدون مدیریت ترافیک پیرامونی باشد، ممکن است صرفاً محل گره ترافیکی را جابهجا کند.
از این رو، پس از افتتاح شهدای اقتدار باید شاخصهای مشخصی برای ارزیابی عملکرد آن منتشر شود؛ میزان کاهش زمان سفر، حجم تردد، کاهش توقف خودروها، تأثیر پروژه بر معابر پیرامونی و میزان کاهش تصادفات احتمالی، شاخصهایی هستند که میتوانند مشخص کنند این پروژه تا چه اندازه به هدف اصلی خود رسیده است.
از سوی دیگر، خود شهرداری بر ضرورت تکمیل نورپردازی، فضای سبز، زیباسازی، ساماندهی آبهای سطحی و اراضی پیرامونی تأکید کرده است. این بخشها در واقع مکمل پروژهاند و نباید پس از افتتاح، به حاشیه رانده شوند.
شهدای اقتدار؛ یک آزمون برای مدیریت شهری
خرمآباد به پروژههای عمرانی نیاز دارد، اما بیش از آن به پروژههایی نیاز دارد که مسئلهای واقعی از شهر را حل کنند.
تقاطع شهدای اقتدار از این منظر یک آزمون است؛ آزمونی برای اینکه آیا یک پروژه بزرگ عمرانی میتواند با عبور از موانع تملک، مشکلات قراردادی و محدودیتهای مالی، در نهایت به بهبود ملموس زندگی مردم منجر شود یا خیر.
اکنون که شهرداری از پیشرفت بیش از ۹۷ درصدی و افتتاح قریبالوقوع سخن میگوید، مطالبه بعدی باید روشن باشد: این پروژه دقیقاً چه میزان از بار ترافیکی خرمآباد را کم خواهد کرد؟
پاسخ این سؤال را نه مراسم افتتاح، نه تصاویر سازه و نه درصد پیشرفت؛ بلکه ترافیک روانتر، سفر کوتاهتر و رضایت شهروندان خواهد داد.
اگر شهدای اقتدار بتواند این تغییر را ایجاد کند، میتوان از آن بهعنوان یکی از پروژههای مؤثر زیرساختی خرمآباد یاد کرد؛ و اگر تنها یک سازه جدید به شبکه معابر اضافه شود، اما گرههای ترافیکی در چندصد متر آنطرفتر دوباره شکل بگیرند، آنگاه باید درباره میزان اثربخشی این هزینه سنگین شهری دوباره قضاوت کرد.
افتتاح نزدیک است؛ اما قضاوت واقعی درباره «شهدای اقتدار» از روزی آغاز میشود که نخستین موج ترافیک شهر از روی آن عبور کند.
انتهای پیام/